Wilg Salix
De wilg is een pioniersboom die van nature voorkomt langs waterlopen, in uiterwaarden en op vochtige plekken door heel Europa en grote delen van het noordelijk halfrond. Het geslacht Salix telt meer dan 400 soorten, variërend van hoge bomen zoals de schietwilg (Salix alba) tot lage kruipende struikwilgen voor in rotstuinen.
Kenmerkend zijn de slanke, vaak hangende takken, de smalle bladeren en de wollige katjes die in het vroege voorjaar verschijnen. Populaire varianten zijn de treurwilg (Salix babylonica), de geoorde wilg (Salix aurita) en de kleurrijke Salix 'Flamingo' met roze bladtoppen.
Wilgen groeien razendsnel — jonge exemplaren zetten per jaar 1 tot 2 meter bij — en wortelen gemakkelijk vanuit stek. Dat maakt de plant populair voor beplanting langs waterkanten, erosiebestrijding en als snelgroeiende haag of solitair in grote tuinen.
- Hoogte
- 3-25 m (soortafhankelijk)
- Bloeitijd
- Mrt – Apr
- Standplaats
- Volle zon
- Snoeitijd
- Feb – Mrt
- Winterhard
- Ja
Populaire wilg
Een selectie van betrouwbare aanbieders met dagelijks bijgewerkte prijzen.
Wilg planten
Wilgen plant je bij voorkeur in de herfst of het vroege voorjaar, zodat de wortels voor de zomer goed verankerd zijn. De meeste soorten verdragen volop water en gedijen op plekken waar andere bomen wegzakken.
Standplaats en grond
- Licht: Volle zon; minimaal 6 uur direct zonlicht per dag voor optimale groei.
- Grondsoort: Vochtige, voedselrijke klei- of leemgrond; verdraagt tijdelijke wateroverlast uitstekend.
- Drainage: Niet streng noodzakelijk; wilgen staan graag met de voeten in het water of op periodiek overstroomde plekken.
Planten stap voor stap
Graaf een plantgat dat minstens twee keer zo breed en diep is als de kluit. Meng compost of goed verteerde stalmest door de uitgegraven grond voor extra voeding.
- Beste plantperiode: Oktober – november of maart – april, buiten vorstperioden.
- Plantafstand: 4-8 m voor grote soorten; 2-3 m voor struikwilgen en heesters.
- Plantdiepte: Top van de kluit gelijk met het maaiveld; niet dieper om wortelrot te voorkomen.
Wilg verzorgen
Wilgen zijn dankbare bomen die weinig onderhoud vragen, mits ze voldoende vocht krijgen. Droogte verdragen ze slecht; jonge exemplaren hebben bij warm weer dagelijks water nodig totdat ze volledig zijn aangeslagen.
Water en bemesting
Gevestigde wilgen langs waterkanten hoef je niet te gieten. In droge zomers krijgen bomen op drogere grond wekelijks 50-80 liter water. Bemesten is optioneel maar bevordert de groei.
- Jonge bomen in het eerste jaar 2-3 keer per week gieten bij droogte.
- In het voorjaar 100-150 gram organische meststof (NPK 7-5-6) rond de stam strooien.
- Herhaal in juni met een lage stikstofgift om houtrijping te bevorderen.
Ziekten en overwintering
Wilgenroest (oranje vlekken op bladeren) komt regelmatig voor maar is zelden ernstig. Verwijder aangetaste bladeren en verbrand ze. Wilgenschors-kever kan taksterfte veroorzaken; snoei aangetaste delen direct weg. Winterbescherming is overbodig; alle gangbare soorten zijn tot minstens -25 °C winterhard.
Wilg snoeien
Snoeien is essentieel om wilgen compact en gezond te houden. Ongesnoeid worden veel soorten te groot en krijgen ze broze takken die bij storm afbreken. Regelmatige snoei bevordert de vorming van jonge, kleurrijke twijgen bij sierwilgen.
Wanneer snoeien
De beste snoeitijd is februari tot begin maart, vlak voor het uitlopen. Dan zijn wonden snel te sluiten en bloeit de boom toch nog met katjes op eenjarig hout. Knot- en hakhout-wilgen snoei je jaarlijks; sierbomen om de 2-3 jaar. Vermijd zomersnoei; dat verzwakt de boom en lokt schorskevers aan.
Hoe snoeien
- Stap 1: Verwijder eerst alle dode, zieke en elkaar kruisende takken tot op gezond hout.
- Stap 2: Knip siertakken terug tot 5-10 cm vanaf de stam of hoofdtak voor nieuwe, kleurrijke scheuten.
- Stap 3: Dun de kroon uit door een kwart van de oudste takken aan de basis weg te zagen voor betere lichtinval.
Zaag grote takken in delen af om scheuren te voorkomen en smeer wonden boven 5 cm diameter in met wondpasta. Desinfecteer gereedschap tussen snoeibeurten.
Veelgestelde vragen
Wanneer verschijnen de katjes aan een wilg?
Wilgenkatjes verschijnen eind februari tot april, afhankelijk van het weer en de soort. De mannelijke katjes zijn geel en stuifmeelrijk, de vrouwelijke groen en onopvallender. Na de bloei zetten vrouwelijke bomen pluizige zaden af die met de wind meewaaien.
Hoeveel water heeft een jonge wilg nodig?
In het eerste groeiseizoen heeft een jonge wilg bij droog weer 20-40 liter water per week nodig, verdeeld over 2-3 gietbeurten. Vanaf het tweede jaar volstaat wekelijks gieten in droge perioden. Wilgen langs vijvers of sloten hoef je niet bij te gieten.
Kan ik een wilg in een pot op het terras houden?
Kleine soorten zoals Salix integra 'Hakuro-nishiki' of dwergwilgen lukken in grote potten van minimaal 60 liter. Zorg voor dagelijks water in de zomer en bescherm de pot in winter met noppenfolie tegen bevriezing. Grote wilgensoorten zijn ongeschikt voor potcultuur vanwege hun uitbundige wortelstelsel.
Waarom krijgt mijn wilg oranje vlekken op de bladeren?
Oranje vlekken duiden op wilgenroest, een schimmelziekte die vooral bij vochtig weer optreedt. Verwijder aangetaste bladeren en verbrand ze; spuit niet, want de schimmel verdwijnt vanzelf in de herfst. Een goed doorluchte kroon door snoei helpt herhaling te voorkomen.
Hoe vermeerder ik wilg via stek?
Snij in februari of maart eenjarige takken van 20-30 cm lang en steek ze voor tweederde in vochtige grond op een beschutte plek. Binnen 3-6 weken wortelen de stekken. Je kunt ook in het voorjaar 1-2 meter lange staken direct op de eindplek slaan; ook die wortelen moeiteloos.
Mogen wilgenwortels bij een vijver of riolering?
Wilgenwortels zijn agressief en zoeken actief naar water; ze kunnen leidingen binnendringen en vijverfolies beschadigen. Houd minimaal 10 meter afstand tot gebouwen, rioleringen en vijvers. Voor kleine tuinen zijn compacte soorten zoals Salix purpurea 'Nana' veiliger.
Welke wilgensoort groeit het snelst?
De schietwilg (Salix alba) en de katwilg (Salix caprea) behoren tot de snelste groeiers, met jaarlijkse lengtegroei tot 2 meter onder gunstige omstandigheden. Kraakwilg (Salix fragilis) groeit iets minder snel maar is eveneens geschikt voor snelle beplanting langs water.