Spar Picea

De spar (Picea) is een van de meest herkenbare naaldbomen in Nederland en komt oorspronkelijk uit de gematigde en koude streken van het noordelijk halfrond. Met zijn kegelvormige kroon en stekelige, groene naalden is deze boom onmisbaar in bossen, parken en grote tuinen. In Nederland worden vooral de Servische spar (Picea omorika) en de fijnspar (Picea abies) veel geplant. Sparren kunnen afhankelijk van de soort en groeiomstandigheden een hoogte bereiken tussen 10 en 40 meter. De boom draagt hangende kegels die na rijping hun zaden verspreiden. Naast de klassieke groene variëteiten zijn er ook blauwe en compacte cultivars verkrijgbaar, geschikt voor kleinere tuinen of als haag. De spar is winterhard tot ver onder nul en vraagt relatief weinig onderhoud. Door zijn snelle groei en frisse, donkergroene uiterlijk is hij populair als kerstboom en als structuurbepalend element in landschappen.
Hoogte
10-40 m
Bloeitijd
n.v.t.
Standplaats
Volle zon
Snoeitijd
Maart – April
Winterhard
Ja

Populaire spar

Een selectie van betrouwbare aanbieders met dagelijks bijgewerkte prijzen.

Plants Online - Set van 3 - Picea glauca 'Alberta Globe' - 3 liter pot - Plant 20-25 cm
Plants Online - Set van 3 - Picea glauca 'Alberta Globe' - 3 liter pot - Plant 20-25 cm
Picea glauca Conica - Set van 2 - Canadese spar - Pot 3 liter - Wintergroen
€29,95
Picea glauca Conica - Set van 2 - Canadese spar - Pot 3 liter - Wintergroen
10 x Picea abies - Fijnspar 30 - 50 cm blote wortel
10 x Picea abies - Fijnspar 30 - 50 cm blote wortel
Picea glauca 'J.W. Daisy's White' - Witte spar | 30-40 cm pot
€28,34
Picea glauca 'J.W. Daisy's White' - Witte spar | 30-40 cm pot
Spar
€75,00
Spar
Blauwspar
€8,75
Blauwspar

Spar planten

De spar plant je bij voorkeur in de herfst (oktober–november) of het vroege voorjaar (maart), zodat de wortels zich kunnen vestigen voor de zomer aanbreekt. Kies een plek met voldoende ruimte, want veel soorten worden 15 meter of hoger.

Standplaats en grond

  • Licht: volle zon voor een compacte, gezonde groei; verdraagt lichte schaduw maar groeit dan losser.
  • Grondsoort: vochthoudende, licht zure tot neutrale grond (pH 5,5–7); voedselrijke klei of zandleem is ideaal.
  • Drainage: belangrijk om wortelrot te voorkomen; vermijd plekken met langdurige wateroverlast.

Planten stap voor stap

Graaf een ruim plantgat (minimaal twee keer de kluitbreedte) en los de bodem goed op. Meng compost of verouderde stalmest door de uitgegraven grond voor extra voeding.
  • Beste plantperiode: oktober–november of maart, buiten vorstperioden.
  • Plantafstand: minimaal 4–6 meter van andere grote bomen of gebouwen; voor haagvorming 80–100 cm.
  • Plantdiepte: de bovenkant van de kluit op maaiveldniveau; niet dieper planten om zuurstoftekort te vermijden.

Spar verzorgen

Eenmaal gevestigd vraagt de spar weinig verzorging, maar in de eerste jaren is voldoende water cruciaal voor wortelontwikkeling. Geef organische mest in het voorjaar en houd de wortelzone vrij van onkruid.

Water en bemesting

Jonge sparren hebben in droge perioden wekelijks 10–15 liter water nodig. Oudere bomen zijn droogteresistenter maar blijven bij langdurige droogte gebaat bij extra water.
  • Water geven in de ochtend, direct op de wortelzone; vermijd beregening van het blad.
  • Bemest in maart met koemestkorrels of speciale naaldboomenmest (NPK 10-5-8).
  • Herhaal de bemesting in juni licht (halve dosering) voor optimale groei; stop na augustus om uitrijping te bevorderen.

Ziekten en overwintering

Sparren zijn winterhard maar kunnen last krijgen van naaldziekten (schimmels) bij vochtig weer en luizensoorten in het voorjaar. Verwijder aangetast materiaal direct en verbeter de luchtstroom door snoei. Jonge bomen beschermen tegen vraat van konijnen met gaas of een stamkorf; sneeuwlast tijdig van takken schudden om breuk te voorkomen.

Spar snoeien

Snoeien van sparren is niet altijd noodzakelijk maar helpt wel om de vorm compact te houden en dode takken te verwijderen. Te fors snoeien vermijd je, want sparren herstellen slecht uit oud hout zonder naalden. Lichte correcties en het inkorten van jonge scheuten houden de boom gezond en strak.

Wanneer snoeien

De beste periode is maart tot begin april, voor de nieuwe groei begint. Lichte vormsnoei kan ook in augustus, na de eerste groeispurt. Snoeien in volle zomer (juni–juli) verhoogt het risico op harsuitstroom en schimmelinfecties; vermijd snoei tijdens vorst om vorstscheuren te voorkomen.

Hoe snoeien

  • Stap 1: verwijder eerst alle dode, beschadigde of zieke takken tot in gezond hout; gebruik scherpe snoeischaren of een zaag.
  • Stap 2: knip jonge scheuten (het jonge, lichtgroene groeipunt) met maximaal de helft in om vertakking te stimuleren.
  • Stap 3: snoei evenwijdige of naar binnen groeiende takken weg voor betere lichtinval en luchtcirculatie; behoud de natuurlijke kegelvorm.
Grote snoeiwonden behandel je met een wondpasta om infecties tegen te gaan. Snoeien tot in kaal hout leidt meestal tot permanente kale plekken.

Veelgestelde vragen

Wanneer is het beste moment om een spar te snoeien?

Snoei sparren bij voorkeur in maart of begin april, net voor de nieuwe groei. Lichte vormsnoei kan ook in augustus. Vermijd snoeien in de zomer vanwege harsuitstroom en in de winter vanwege vorstgevoeligheid van verse wonden.

Hoeveel water heeft een jonge spar nodig?

Jonge sparren (tot 3 jaar na planten) hebben in droge perioden wekelijks 10–15 liter water nodig. Geef het water direct op de wortelzone. Oudere, ingewortelde sparren zijn droogteresistenter maar blijven gebaat bij water tijdens langdurige droogte in de zomer.

Kan ik een spar in een pot houden?

Alleen dwergvariëteiten en compacte cultivars (zoals Picea abies 'Nidiformis' of 'Little Gem') zijn geschikt voor langdurige potcultuur. Gewone sparren worden te groot. Gebruik een grote pot (minimaal 50 liter), voedingsrijke potgrond en zorg voor goede drainage en regelmatig water.

Welke ziekten komen vaak voor bij sparren?

Sparren kunnen last hebben van naaldschimmels zoals Rhizosphaera en Stigmina, herkenbaar aan bruine, afvallende naalden. Ook luizen en spintmijt komen voor. Verwijder aangetast materiaal, verbeter de luchtstroom en spuit bij ernstige aantasting met een toegelaten fungicide of insecticide in het vroege voorjaar.

Hoe snel groeit een spar?

De meeste sparrensoorten groeien jaarlijks 20–40 cm in de hoogte en 10–20 cm in de breedte, afhankelijk van bodemkwaliteit en licht. Servische spar groeit iets langzamer, fijnspar sneller. Na 10–15 jaar bereiken veel soorten al 5–8 meter hoogte.

Moet ik een spar bemesten?

Bemesten bevordert gezonde groei, vooral op arme grond. Geef in maart organische mest of naaldboomenmest (NPK 10-5-8) rondom de wortelzone. Een lichte tweede gift in juni kan, maar stop na augustus om de uitrijping van het hout te bevorderen voor de winter.

Waarom wordt mijn spar bruin?

Bruine naalden kunnen duiden op droogtestress, naaldziekten, wortelproblemen of luchtvervuiling. Controleer de vochtvoorziening, verbeter drainage bij natte grond en verwijder aangetaste takken. Bij aanhoudende problemen laat je de grond en boom onderzoeken door een boomspecialist.