Lis Iris

De lis (Iris) is een veelzijdig geslacht met meer dan 300 soorten, afkomstig uit gematigde streken van het noordelijk halfrond. De naam verwijst naar de Griekse godin van de regenboog, wat de rijke kleurenpracht goed omschrijft. Bloemen verschijnen van april tot juni en kenmerken zich door drie opstaande binnenbloembladen en drie hangende buitenbloembladen. Populaire groepen zijn de baardiris (Iris germanica), met fluweelachtige 'baardjes' op de bloemblaadjes, en de Japanse iris (Iris ensata), die vochtige grond verkiest. De gele moeraslis (Iris pseudacorus) groeit uitstekend langs vijverranden, terwijl bolirissen zoals Iris reticulata al in februari–maart bloeien. De soorten variëren van compacte rotstuinplanten van 15 cm tot imposante vormen van meer dan 1 meter. Alle lissen hebben zwaardvormige bladeren en vormen vaak dichte pollen die zich eenvoudig laten delen.
Hoogte
30-120 cm
Bloeitijd
Apr – Jun
Standplaats
Volle zon
Snoeitijd
Na de bloei
Winterhard
Ja

Populaire lis

Een selectie van betrouwbare aanbieders met dagelijks bijgewerkte prijzen.

Gele lis Iris pseudacorus P9 waterplant Gele lis Moerings - Moerings
€5,75
Gele lis Iris pseudacorus P9 waterplant Gele lis Moerings - Moerings
Iris pseudacorus Alba Gele lis waterplant Moerings - Moerings
€6,75
Iris pseudacorus Alba Gele lis waterplant Moerings - Moerings
2 stuks! Iris black Gamecock potmaat P9 Lis Moerings - Moerings
€12,45
2 stuks! Iris black Gamecock potmaat P9 Lis Moerings - Moerings
Iris pseudacorus Blue Blauwe lis waterplant Moerings - Moerings
€6,75
Iris pseudacorus Blue Blauwe lis waterplant Moerings - Moerings
Lis
€4,20
Lis
Gele iris (Iris pseudacorus) moerasplant (6-stuks)
€27,95
Gele iris (Iris pseudacorus) moerasplant (6-stuks)

Lis planten

Lissen planten zich het best in het najaar (september–oktober) of het vroege voorjaar (maart–april). Rhizoomsoorten waarderen een zonnige plek waar het wortelstok licht verwarmend kan zitten, terwijl bolirissen dieper de grond in gaan.

Standplaats en grond

  • Licht: volle zon, minimaal 6 uur daglicht voor optimale bloei
  • Grondsoort: baardirissen houden van kalkhoudende, luchtige grond; moeraslissen verdragen zware klei en permanent vocht
  • Drainage: baardirissen eisen goede afwatering om wortelrot te voorkomen; wateririssen tolereren ondiepe waterranden tot 10 cm diep

Planten stap voor stap

Leg baardirissen zo dat het rhizoom voor de helft boven de grond blijft. Bolirissen plant je op een diepte van tweemaal de bolhoogte. Meng compost door arme grond en zorg voor een lichte heuvel bij slecht doorlatende bodems.
  • Beste plantperiode: september–oktober of maart–april; bolirissen in september
  • Plantafstand: 30-40 cm voor baardiris, 25 cm voor kleinere soorten
  • Plantdiepte: rhizoom half bloot, bollen 8-10 cm diep

Lis verzorgen

Lissen zijn eenmaal gevestigd betrekkelijk onderhoudsarm. Baardirissen verlangen matige water en voorkomen natte voeten, terwijl moeraslissen juist constant vocht nodig hebben. Verwijder uitgebloeide bloemen om zaadvorming te voorkomen en de plant energie te besparen.

Water en bemesting

Baardirissen water je spaarzaam, vooral in de zomer tijdens bloei en rhizoomvorming. Moeraslissen houd je gelijkmatig vochtig. Bemest licht voor optimale bloei zonder overdadige bladgroei.
  • Baardirissen water je alleen bij extreme droogte; moeraslissen constant vochtig houden
  • Geef in maart een lichte gift compostkorrrels of organische meststof (NPK 5-10-10)
  • Bemest niet na juli om zachte groei voor de winter te voorkomen

Ziekten en overwintering

Rhizoomrot door te veel vocht of slechte drainage is de voornaamste bedreiging; verwijder aangetaste delen direct. Irisboorder (larven) vreten gangen in rhizomen en bladeren — controleer in mei–juni en verwijder aangetaste planten. De meeste irissen zijn winterhard tot -20 °C zonder bescherming; in potten bescherm je het rhizoom met een laag stro.

Lis snoeien

Lissen snoeien is eenvoudig en beperkt zich tot het opruimen van uitgebloeide stengels en verouderd blad. Direct na de bloei knip je de bloeistengel zo laag mogelijk af om zaadvorming te voorkomen, wat de plant veel energie kost. Het blad laat je staan tot het volledig is afgestorven, meestal in het najaar.

Wanneer snoeien

Verwijder uitgebloeide bloemen direct in mei–juni. Blad snijd je pas terug in oktober–november, wanneer het geel en slap is geworden. Groen blad produceert voedingsstoffen voor het rhizoom en mag niet te vroeg worden verwijderd. Bij bolirissen laat je het blad minimaal zes weken na bloei staan voor bolvorming.

Hoe snoeien

  • Stap 1: knip uitgebloeide bloeistengels direct onder de bloem af met een scherpe snoeischaar
  • Stap 2: laat het bladpakket met rust tot het volledig geel en dor is, meestal oktober
  • Stap 3: snijd afgestorven blad 5-10 cm boven de grond of het rhizoom af en verwijder puin rond de plant
Desinfecteer gereedschap tussen planten om verspreiding van rhizoomrot te voorkomen. Bij dichte pollen is dit het moment om te delen door het rhizoom met een scherp mes in stukken van 10-15 cm te snijden.

Veelgestelde vragen

Waarom bloeit mijn baardiris niet meer?

Te diepe planting is de meest voorkomende oorzaak: het rhizoom moet half boven de grond zitten om op te warmen. Ook gebrek aan zon (minder dan 6 uur per dag), te veel stikstof of te dichte pollen remmen bloei. Deel oude planten om de drie tot vier jaar.

Hoe vaak moet ik lissen water geven?

Baardirissen water je alleen bij langdurige droogte, ze houden van droge wortelstokken. Moeraslissen en Japanse irissen daarentegen willen constant vochtige tot natte grond. Bolirissen water je matig tijdens groei en droog na bloei.

Kan ik lissen in potten kweken?

Ja, kleinere soorten zoals dwergirissen (30-40 cm) en bolirissen gedijen prima in potten van minimaal 25 cm doorsnede. Gebruik doorlatende potgrond en zorg voor drainage. Bescherm potten in de winter met noppenfolie of graaf ze in de tuin in tegen vorstschade.

Wanneer deel ik irissen en hoe doe ik dat?

Deel baardirissen zes tot acht weken na bloei, dus juli–augustus, zodat ze voor de winter wortelen. Graaf de pol op, spoel schoon en snijd het rhizoom in stukken met elk een bladwaaier. Kort het blad in tot 15 cm en herplant onmiddellijk.

Welke meststof is het beste voor lissen?

Gebruik in maart een lage stikstofmest zoals 5-10-10 of organische compost. Te veel stikstof geeft weelderig blad maar weinig bloemen en maakt de plant vatbaar voor ziekten. Eén gift per voorjaar is voldoende voor gezonde bloei.

Hoe herken ik irisboorder en wat doe ik eraan?

Larven van de irisboorder vreten kronkelende gangen in bladeren en rhizomen, vaak met bruine slijmsporen. Controleer van mei tot juli, verwijder aangetaste bladeren direct en graaf beschadigde rhizomen op. Chemische bestrijding is bij ernstige aantasting nodig.

Zijn alle lissen winterhard in Nederland?

De meeste tuinirissen zoals baardiris, Siberische iris en moeraslis zijn winterhard tot -20 °C. Alleen subtropische soorten zoals Iris unguicularis vragen winterbescherming. Bolirissen zoals Iris reticulata zijn volledig winterhard en blijven jarenlang staan.