Varens Pteridophyta
- Hoogte
- 15-150 cm
- Bloeitijd
- n.v.t.
- Standplaats
- Schaduw
- Snoeitijd
- Maart – April
- Winterhard
- Ja
Populaire varens
Een selectie van betrouwbare aanbieders met dagelijks bijgewerkte prijzen.
Varens planten
De beste tijd om varens te planten is in het voorjaar van maart tot mei, of in het najaar van september tot oktober. Plantmateriaal uit potten kan het hele groeiseizoen de grond in, maar vermijd vorst en extreme droogte.Standplaats en grond
- Licht: Schaduw tot halfschaduw, directe felle zon vermijden
- Grondsoort: Humusrijke, voedzame grond met veel organisch materiaal
- Drainage: Goed doorlatend maar vochtvasthoudend, geen stilstaand water
- pH-waarde: Licht zuur tot neutraal (pH 5,5-7,0)
Planten stap voor stap
Werk de bodem voor het planten goed door met compost of bladaarde. Varens hebben een vlak wortelgestel dat niet diep de grond in gaat maar zich horizontaal verspreidt.- Beste plantperiode: Maart – mei of september – oktober
- Plantafstand: 30-60 cm afhankelijk van de soort en gewenste volheid
- Plantdiepte: Exact op dezelfde hoogte als in de pot, de wortelkroon niet bedekken
- Aangieten: Direct na planten royaal water geven en de eerste weken vochtig houden
Varens verzorgen
Varens vragen weinig onderhoud als ze eenmaal op de juiste plek staan. De belangrijkste voorwaarde is een constant vochtige bodem zonder dat de wortels in water staan. Een laag mulch van bladeren of houtsnippers helpt de bodem koel en vochtig te houden.Water en bemesting
De wortelzone moet vooral in de zomer nooit volledig uitdrogen. Varens verdampen veel vocht via hun grote bladoppervlak en hebben regelmatig water nodig bij droog weer.- In droge perioden 2-3 keer per week diep gieten, liever overvloedig dan vaak een beetje
- Jaarlijks in maart een laag compost of oude stalmest rondom de planten aanbrengen
- Extra bemesting is meestal niet nodig bij humusrijke grond, eventueel organische meststof in mei
- Regenwater verdient de voorkeur boven hard leidingwater
Ziekten en overwintering
Varens zijn weinig gevoelig voor ziekten. Slakken kunnen jonge wedels beschadigen in het voorjaar. De meeste tuinvarens zijn volledig winterhard. Laat afgestorven wedels in de winter staan als bescherming en verwijder ze pas in het vroege voorjaar. Een mulchlaag van bladeren beschermt de wortelkroon tegen strenge vorst.Varens snoeien
Varens hebben geen echte snoei nodig zoals houtige planten, maar wel regelmatig opruimwerk. Het verwijderen van oude, bruine wedels houdt de plant vitaal en voorkomt dat oude bladresten schimmelziekten veroorzaken. Bij de meeste soorten sterven de wedels in de winter af en komen in het voorjaar verse bladeren uit de wortelstock.Wanneer snoeien
De beste tijd om oude wedels te verwijderen is het vroege voorjaar in maart tot begin april, net voordat de nieuwe krullen verschijnen. Afgestorven bladeren mogen de winter over blijven staan als natuurlijke bescherming tegen vorst. Bij wintergroene soorten zoals tongvaren alleen beschadigde of lelijke bladeren verwijderen.Hoe snoeien
- Stap 1: Knip of breek afgestorven wedels vlak boven de grond af, niet te diep om de wortelkroon te beschadigen
- Stap 2: Verwijder ook losse bladresten tussen de plant om schimmelvorming te voorkomen
- Stap 3: Bij dichte pollen eventueel het hart vrijmaken voor betere luchtcirculatie
- Stap 4: Beschadigde of zieke wedels tijdens het seizoen direct wegknippen
Veelgestelde vragen
Waarom worden de bladeren van mijn varen bruin?
Bruine bladranden duiden meestal op te droge lucht of bodem. Varens hebben constant vochtige grond nodig, vooral in de zomer. Ook te veel direct zonlicht kan bruine, verschroeide bladeren veroorzaken. Verplaats de plant naar een schaduwrijkere plek en houd de grond gelijkmatig vochtig.
Kunnen varens in een pot groeien?
Veel varensoorten groeien uitstekend in potten, mits de pot groot genoeg is en drainage heeft. Gebruik potgrond gemengd met extra compost of bladaarde voor vochtvasthoudend vermogen. Potvarens drogen sneller uit dan exemplaren in de volle grond en vragen in de zomer dagelijks water. Winterharde potvarens beschermen tegen strenge vorst door de pot in te graven of in te pakken.
Hoe kan ik varens vermeerderen?
De gemakkelijkste methode is delen van grotere pollen in het voorjaar of najaar. Graaf de plant op en snijd de wortelstok met een scherp mes in stukken met elk voldoende wortels en uitlopers. Vermeerdering via sporen is mogelijk maar vraagt meer geduld en technieken. Plant de delen direct op de gewenste plek en houd ze goed vochtig.
Welke varen is het meest geschikt voor droge schaduw?
Mannelijke niervaren (Dryopteris filix-mas) en brede stekelvaren (Dryopteris dilatata) verdragen droge schaduw beter dan de meeste andere soorten. Ze zijn wintergroen en blijven ook bij minder ideale omstandigheden decoratief. Toch waarderen ook deze soorten regelmatig water in droge perioden voor optimale ontwikkeling.
Zijn varens giftig voor huisdieren?
De meeste tuinvarens zijn niet giftig voor huisdieren, maar adelaarsvaren (Pteridium aquilinum) is wél giftig bij inname. Ook ingeslikt plantmateriaal van andere soorten kan maagklachten veroorzaken. Houd huisdieren in de gaten bij jonge, smakelijke uitlopers in het voorjaar en kies bij twijfel voor bewezen onschadelijke soorten.
Wanneer verschijnen de nieuwe bladeren?
De meeste tuinvarens beginnen eind maart tot april nieuwe wedels te vormen, afhankelijk van de temperatuur. De karakteristieke krullen ontrollen zich langzaam in de loop van april en mei. Wintergroene soorten zoals tongvaren behouden hun oude bladeren en vormen geleidelijk nieuw blad gedurende het hele groeiseizoen.
Kan ik varens combineren met andere planten?
Varens combineren perfect met andere schaduwplanten die vergelijkbare groeiomstandigheden vragen. Denk aan hostas, astilbes, purperklokje (Heuchera), elfenbloem (Epimedium) en helleborus. Planteer voorjaarsbloeiers zoals sneeuwklokjes en bosanemonen tussen de varens voor vroege kleur voordat de wedels volledig ontrold zijn.